Fikir 4: Rehber Müdür Yardımcılığı ve Özel Eğitim


Yeni dönemde kafamdaki bazı fikirleri MEB ve yeni bakanımız Ziya Selçuk hocama açık olarak sunmak istiyorum.

Bu fikirleri belirli ihtiyaçlar ve MEB'in hali hazırdaki problemlerine çözüm bulmak amacıyla üretmeye çalıştım. Fikirlerimi yazarken yeni bakanımızın koltuğunu ısıtmadan, eylemlerine başlamadan sunmak için hızlıca yazmaya çalıştığım bazı aksaklıkları ve kusurları olabilir şimdiden affola.

Zaten bunlar birer fikir beğenilmezse ölür gider.  Beğenilirse önce proje haline getirilir, sonra uygun mevzuat ile yasal zeminleri hazırlanır, yani daha çok yolu var. Bu fikirler oluşurken diğer ülkelerdeki uygulamalar ile ülkemizdeki başka sektörlerdeki uygulamaları eğitim sistemimize uyarlamaya çalıştım. Amerikayı yeniden keşfetmeye gerek yok.



öncelikle bu yazıdan direk memnun olmayan bir kesim olacağına eminim

ama derdim birilerini memnun etmek ya da etmemek değil

belli problemlere karşı fikirlerimi sunmak, beğenilir beğenilmez o ayrı bir konu. benimki biraz farklı bakış açıları kazandırma derdi.

1- öncelikle özel eğitim ve rehberlik genel müdürlüğü diye bir şey olmamalı.

çünkü özel eğitim ayrı bir şey
rehberlik ve psikolojik danışmanlık ayrı bir şey
tamam iç içe geçmiş meslekler ama yine aynı

bu biraz tüm sporları futbol saymak
hatta topla oynan oyunların tamamını, pinpon dahil, futbol saymak gibi

tamam ortak noktaları var ama aynı şey değil

rehber öğretmenler otizm ne bilebilirler ama emekli olana kadar otizmli bir öğrenci görmeyecek rehber öğretmenler çoğunlukta

yani bu ikisi müdürlük ve yönetmelikler düzeylerinde mutlaka ayrılmalı, ilçelerdeki müdürlükleri de ayrılmalı.

bir sporcudan hem yüzmede, hem futbolda, hem basketbolda hem 100m atletizmde başarılı olması beklemek doğru olamayacaktır.

2- rehber müdür yardımcılığı
özel kurumlarda kullanılan bir tabir, ki ben de 4 sene bu şekilde çalıştım.

devletin rehberlik ile ilgili pdr'nin doğal halinin dışında tasarruf niyetleri de var, doğrudur yanlıştır ayrı bir konu.

- pdr dışındaki alanların mezunlarına rehberliğin önünü açmak. ki şu anki rehberlik hizmetleri ile bunu yapmak faci olur. pdr mezunu olmayanları ruh sağlığı uzmanı olarak tanımak demektir ki gerçek anlamda sıkıntı.

- manevi danışmanlık. bu benim ilgi ve bilgimin dışında bu konuya değinmeyeceğim. belki gereklidir, belki değildir. başka ülkelerde bu tarz çalışmalar var ama ülkemizde iş din danışmanlığına kayabilir büyük sıkıntı.

neyse konumuza dönersek başta pdr mezunları ve uygun görülen alan mezunlarına rehberlik kursu demiyorum bakın.. rehber müdür yardımcılığı kursu açılarak. okul rehberlik hizmetlerinin yürütülmesinden sorumlu bir müdür yardımcılığı eğitimi vermek ve kadro tanımlamak. ya da hali hazırdaki uygun alanlardan mezun olmuş kişiye bu eğitimi vererek rehberlik hizmetlerinin sağlık yürütülmesine aracılık etmesini sağlamak. dosya işlerini yürütmek.

pdr mezunlarına da okul psikolojik danışmanı unvanı vererek alanın amacına uygun hizmet etmelerini sağlamak.

avantajları
- pdr dışındaki mezunların istihdamı için yol açar
- pdr mezunları daha alana yönelik çalışırlar
- pdr mezunlarından yönetim kadrolarına geçmek isteyenlere eğitimlerine uygun yol açılmış olur
- pdr mezunu olmayan okullarda da rehberlik hizmetleri verimli olması sağlanır

burada bir parantez açalım

okulda rehber öğretmen yoksa, rehberlik hizmetleri verimli yürümüyor. çoğunlukla dosya üzerinden işler yapıldı olarak gösteriliyor

okul rehberlik hizmetleri hala sadece rehber öğretmenin sorumluluğunda görülebiliyor

hatta okulda bir ya da daha fazla rehber öğretmen varsa. tüm işler onların olduğu düşünüyor. rehberlik adına paylaşılan görevler ise rehber öğretmenlerin sınıf öğretmenlerine iteklediği angarya işler olarak görülebiliyor.

bu noktada mutlaka sınıf rehber öğretmenliği görev, iş, ücret ve eğitimleri gibi işlerin de yeniden yapılanması. sınıf öğretmenlerine bakanlık tarafından bir kurs ile eğitimlerinin ciddiyet ile verilmesi lazım.

----
fikir ile ilgili farklı detaylar.

bu şekilde olursa

rehber müdür yardımcıları, diğer müdür yardımcıları gibi nöbet tutup 7-24 okulda görevli olabilirler

okul psikolojik danışmanlarının angarya işleri azalacağı için, bireysel görüşme grup terapisi vb çalışlara daha ağırlık verebilirler.

hatta okul nüfusu yetmeyen 3-5 kuruma bu işleri yapmak için görevlendirilebilirler ki okullarında zaten diğer işleri yapmak için rehber müdür yardımcısı olacak.

örneğin
150+ öğrencisi olan okullara rehber müdür yardımcısı atması yapılsa
150- öğrencisi olan okullar için müdür yardımcısına rehber müdür yardımcısı eğitimi ve yetkisi verilse

300+ öğrencisi olan okullara okul psikolojik danışmanı atansa
500+ ve sonraki her 300 öğrenci için 1 okul psikolojik danışmanı ataması yapılsa

not: her ilçede mutlaka ram olması. 

ancak her ilçede bir bağımsız (şu anki ramlar) olmak zorunda değil.

halk eğitim merkezleri ya da ilçe özel eğitim müdürlüğüne bağlı 3-5 kişiden oluşan şube ramlar kurulmalı.

bu mini ramlar en yakınındaki bağımsız ram müdürlüğüne de bağlı olabilir ki daha uygun olacaktır. özellikle km2 çok büyük olan iller var ama orada sadece tek ram var. bu kurumlara gidenler de özel eğitim öğrencileri olduklarını düşünürsek büyük sıkıntı olabiliyor.

özel eğitime değinmeden bitirmeyeyim.

özel eğitim okulları ve iş okulları her ilçede mutlaka olmalı.

özel eğitim ve rehabilitasyon kurumları her zaman istenilen eğitimi veremiyorlar. çoğu zaman sadece para için kayıt alabiliyorlar.

bu kurumlar illa bağımsız olmak zorunda değil, bir meslek lisesinde ya da çıraklık okulunda bir sınıf olsa bile olur. halk eğitime bağlı bir sınıf bile iş görecektir.

ayrıca okullarda özel eğitim hizmetleri de rehber öğretmene bağlı. rehber öğretmen varsa işler bir şekilde yapılırken, yoksa çoğunlukla o işler görmezden geliniyor bu nokta rehber müdür yardımcılığı görevi her okulda bu işlerin sağlıklı yapılmasını da sağlayabilir. çünkü hali hazırdaki müdür yardımcılarının çok azı bu işlerin nasıl yapıldığı biliyor.